Kapitał zakładowy w spółce z o.o.

Wspólnicy spółki z o.o. zobowiązani są do wniesienia wkładów pieniężnych i wkładów niepieniężnych, czyli aportów; jednakże wkładem do spółki nie mogą być usługi oraz prawa niezbywalne. Przed zarejestrowaniem spółki z o.o. powinni przekazać na rzecz spółki określone sumy pieniężne (od 8 stycznia 2009 r. minimum 5 tys. zł.) oraz zagwarantować spółce – jako osobie prawnej – możliwość rozporządzania prawami do aportów. W taki sposób powstaje wyodrębniony majątek, który pozwala sp. z o.o. na prowadzenie działalności gospodarczej. W chwili powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wielkość kapitału zakładowego i wielkość majątku spółki są zazwyczaj równe.


Wartość nominalna udziału – zarówno przed 8 stycznia 2009 r., jak i obecnie – nie może być niższa niż 50 zł. Ustawodawca nie określił maksymalnej wysokości kapitału zakładowego spółki z o.o., a więc wspólnicy mogą dowolnie określić wysokość tego kapitału.



W jaki sposób opłaca się kapitał zakładowy w spółce z o.o.

Wkłady na kapitał zakładowy wnoszą wszyscy wspólnicy spółki. Objęcie udziałów musi nastąpić przed zgłoszeniem spółki z o.o. do KRS. Potwierdzeniem opłacenia kapitału zakładowego przedstawianym sądowi jest oświadczenie członków zarządu sp. z o.o. o opłaceniu wkładów, które jest obligatoryjnym załącznikiem do wniosku o wpis spółki do KRS.


W przypadku wkładów pieniężnych występują dwa sposoby opłacania kapitału zakładowego w spółce z o.o.:

  • forma bezgotówkowa – przelew na rachunek bankowy spółki z o.o.
  • forma gotówkowa – przeniesienie własności znaków pieniężnych na rzecz sp. z o.o.


Wkładem pieniężnym może być tylko kwota wyrażona w złotych polskich.

Natomiast wkładem niepieniężnym zawsze musi być prawo, np. do nieruchomości, obligacyjne albo prawo na dobrach niematerialnych (czyli prawo własności intelektualnej).  W art. 14 k.s.h. wymieniono to, co nie może być przedmiotem wkładu – są to prawa niezbywalne, takie jak użytkowanie lub służebność osobista oraz świadczenie pracy albo usług. Warunkiem koniecznym umożliwiającym uznanie wkładu niepieniężnego za aport jest zbywalność prawa. Przenoszone na rzecz spółki z o.o. prawa podlegają wycenie i to od wysokości wyceny zależy ilość udziałów obejmowanych w zamian za określone prawo.


Kapitał zakładowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest nienaruszalny. W przypadku naruszenia kapitału zakładowego spółki z o.o. prawo wprowadza obowiązek wyrównania jego brakującej części oraz zakazuje podejmowania uszczuplających go czynności.


Jednakże pieniądze i prawa będące przedmiotem wkładu na kapitał zakładowy niekoniecznie muszą być zatrzymywane w spółce i mogą służyć prowadzeniu przez nią działalności gospodarczej. Jedną z możliwości jest surogacja składników stanowiących wkład. W szczególności możliwe jest:

  • zastąpienie pieniędzy będących przedmiotem wkładu składnikami rzeczowymi lub prawami
  • zastąpienie składników rzeczowych lub praw pieniędzmi
  • zastąpienie składników rzeczowych lub praw innymi składnikami rzeczowymi lub innymi prawami.



Podwyższenie kapitału zakładowego w spółce z o.o.


Częstokroć wspólnicy decydują się na podniesienie kapitału zakładowego spółki z o.o. aby zwiększyć wiarygodność spółki w oczach kontrahentów albo w związku z planami inwestycyjnymi lub przystąpieniem do niej nowych wspólników, czy też w związku z potrzebą pokrycia strat.


Decyzje o podwyższeniu kapitału zakładowego podejmuje Zgromadzenie Wspólników spółki z o.o. w drodze uchwały. Jeżeli podwyższenie kapitału zakładowego zostało już uprzednio przewidziane w umowie spółki z o.o., uchwała określa jedynie sposób podwyższenia (a więc czy następuje poprzez ustanowienie nowych udziałów, czy też poprzez podwyższenie wartości dotychczasowych udziałów, choć nie jest wykluczone podwyższenie kapitału zakładowego poprzez połączenie obydwu metod) oraz środki, z których podwyższenie ma być sfinansowane (czy będą to środki zewnętrze, czy też środki z kapitałów zapasowych lub rezerwowych sp. z o.o.). Wkłady na podwyższony kapitał mogą być pieniężne i aportowe.


Jeżeli w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wszystkie udziały są równe, to podwyższenie wartości nominalnej kapitału zakładowego musi dotyczyć wszystkich udziałów. Warto też wskazać, że jeśli podwyższa się kapitał zakładowy przez utworzenie nowych udziałów w spółce, w której wspólnik może mieć więcej niż jeden udział, to nowe udziały muszą mieć taką samą wartość nominalną, jak udziały dotychczasowe.


Jeżeli umowa spółki z o.o. lub uchwała o podwyższeniu kapitału w spółce nie stanowi inaczej, dotychczasowi wspólnicy mają prawo pierwszeństwa do objęcia nowych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym proporcjonalnie do swoich dotychczasowych udziałów. Prawo pierwszeństwa należy jednak wykonać w terminie miesiąca od dnia wezwania do jego wykonania. Wezwania te Zarząd spółki przesyła wspólnikom w przeciągu miesiąca od terminu podwyższenia kapitału.


Uchwała podwyższająca kapitał zakładowy (bez dokonywania zmian w umowie spółki) podejmowana jest bezwzględną większością głosów, choć są od tej zasady wyjątki.


Jeżeli natomiast w umowie spółki z o.o. brak jest postanowień określających maksymalną wysokość oraz termin podwyższenia kapitału zakładowego sp. z o.o., podwyższenie kapitału zakładowego może nastąpić tylko na podstawie zmiany tej umowy. Uchwała taka musi więc być podjęta przez Zgromadzenie Wspólników większością dwóch trzecich głosów.


Podwyższenie kapitału zakładowego następuje w momencie wpisu do KRS. W tym celu Zarząd zobowiązany jest zgłosić do rejestru sądowego fakt powzięcia uchwały o podwyższeniu kapitału.


Zgłoszenie to powinno składać się z:

  • uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego
  • oświadczenia o objęciu udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym (złożone w formie aktów notarialnych lub w formie pisemnej, jeśli podwyższenie kapitału zakładowego nie powoduje zmiany umowy spółki z o.o.)
  • oświadczenia wszystkich członków Zarządu, że wkłady na podwyższony kapitał zakładowy zostały w całości wniesione.


Jednakże w przypadku podwyższenia kapitału zakładowego ze środków spółki dwa ostatnie oświadczenia nie są wymagane.


Niestety podniesienie kapitału zakładowego w spółce z o.o. nie powoduje powstania przychodu opodatkowanego CIT. A więc podatek od czynności cywilnoprawnych opłacony w związku z podniesieniem kapitału zakładowego nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu.


Podsumowanie:

  • podwyższenie kapitału zakładowego może nastąpić albo poprzez zmianę umowy spółki z o.o. albo na mocy dotychczasowych postanowień umowy spółki
  • oświadczenie o objęciu udziałów nie jest wymagane, kiedy podwyższenie następuje ze środków własnych spółki z o.o.
  • podwyższenie ze środków własnych może nastąpić z kapitału zapasowego oraz z kapitałów rezerwowych utworzonych z zysku sp. z o.o.
  • to Zarząd odpowiada za wniesienie wkładów na podwyższony kapitał zakładowy
  • wyłączenie prawa pierwszeństwa może nastąpić jedynie w umowie spółki z o.o. albo w uchwale o podwyższeniu kapitału zakładowego
  • zmiana umowy spółki z o.o. wymaga zawiadomienia właściwego urzędu skarbowego
  • podwyższenie kapitału zakładowego w spółce jest objęte podatkiem od czynności cywilnoprawnych
  • podwyższenie kapitału zakładowego w spółce z o.o. następuje z chwilą wpisania go do KRS.


Obniżenie kapitału zakładowego w sp. z o.o.

Jedną z możliwości przeznaczenia części kapitału zakładowego spółki z o.o. na bieżące prowadzenie spraw spółki jest jego obniżenie. Korzyści z obniżenia kapitału zakładowego pojawiają się zwłaszcza w sytuacji, kiedy istotnie wzrasta majątek spółki z o.o., a kapitał zakładowy w wysokości przewyższającej ustawowy minimalny próg nie jest już potrzebny do zabezpieczenia odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Jednakże z powodu tego, iż obniżenie kapitału zakładowego ma znaczenie dla wierzycieli spółki z o.o., prawo przewiduje ściśle określone postępowanie w tej kwestii.


Obniżenie kapitału zakładowego zawsze powinno następować w trybie zmiany umowy spółki, a uchwała spółki z o.o. o obniżeniu kapitału musi spełniać następujące warunki:

  • musi być podjęta przez Zgromadzenie Wspólników większością co najmniej 2/3 głosów oddanych
  • musi zostać zaprotokołowana notarialnie
  • musi określać kwotę, o jaką kapitał zakładowy jest obniżany
  • musi wskazywać sposób obniżenia (np. poprzez umorzenie udziału lub zmniejszenie wartości udziału),
  • musi być ogłoszona
  • powinna zostać dołączona do wniosku o zmianę wpisu do KRS, ponieważ zmiana umowy spółki z o.o. musi być zarejestrowana.


Udostępnij to!